Anemi Belirtileri Sebepleri Teşhis ve Tanı Tedavi

Anemi, yani kansızlık, toplam kırmızı kan hücresi sayısının azalması veya eritrositlerin içindeki hemoglobin miktarının azalması veya her ikisinin birlikte olması sonucu oluşan bir hastalıktır. Kırmızı kan hücrelerinde bulunan hemoglobin, oksijeni bağlayarak akciğerlerden doku ve organlara taşır. Oksijenin hücre canlılığı için elzem olması nedeniyle, kırmızı kan hücrelerinin miktar veya fonksiyonundaki azalma pek çok klinik sonuca neden olur.

Kan hastalıkları içinde en sık görülen hastalık anemidir. Anemi tipleri ve nedenleri oldukça fazladır. Kırmızı kan hücreleri için demir, folik asit ve B12 vitamini çok önemlidir. Demir eksikliğinde, “demir eksikliği anemisi” oluşabilir. Bu durumda eritrositler normalden daha küçük olurlar ve görevlerini tam ve başarıyla yerine getiremezler. Folik asit ve B12 vitamini eksikliğinde ise eritrositler normalden daha büyük olur ve görevlerini yerine getiremezler, bu durum “megaloblastik anemi” olarak adlandırılır.

Belirtileri

Anemi hastalarında bariz belirtiler gözlenmez. Pek çok hasta anemik olduğunun farkında bile değildir. Hastalar genelde halsizlik, yorgunluk, güçsüzlük, nefes darlığı ve çarpıntıdan şikâyet ederler. Ciltte, dudaklarda ya da tırnak yataklarında solukluk görülebilir.

Sebepleri

Anemi, kırmızı kan hücresi üretimindeki bozukluklar, kırmızı kan hücresi yıkımının artışı ile giden durumlar, kan kaybı ve sıvı yüklenmesine bağlı olabilir. Tüm bu sebeplere bağlı olarak çok sayıda anemi çeşidi görülebilir. Dünyada en yaygın anemi tipi, demir eksikliği anemisidir.

Teşhis ve Tanı

Kan değerlerinin laboratuvar incelemesi ile tanı konulur. İlk basamakta hemoglobin (HB), kırmızı kan hücresi sayısı (RBC), hematokrit (HCT), ortalama kırmızı kan hücresi hacmi (MCV), kırmızı kan hücresi dağılım genişliği (RDW) gibi değerlere bakılır. Hb, HCT ve RBC düşüklüğü ile anemi tespit edildikten sonra aneminin nedeni tespit edilmelidir. Eritrosit şekil ve boyutlarındaki farklılıklara bakılarak ayırıcı tanıya gidilebilir.

Kronik bir kan kaybından şüphelenildiğinde endoskopi, kolonoskopi gibi tetkiklerle gastrointestinal sistem incelenebilir. Demir eksikliği anemisi ve ayırıcı tanısında kandaki demir miktarı, hemoglobin moleküllerinin demiri bağlama kapasitesi gibi farklı değerler incelenir.

Tedavi

Tedaviye başlamadan önce altta yatan durumun tespiti ve bu durumun ortadan kaldırılması çok önemlidir. Vitamin ve demir eksikliklerinde eksik olan vitamin ve elementler ağız yoluyla ya da enjeksiyon şeklinde vücuda verilir. Normal şartlarda kan hemoglobininin 7 g/dl’nin altına düşmediği durumlarda kan nakli önerilmez. Kronik böbrek yetmezliğinin ileri evrelerinde görülen anemi vakalarında böbreklerde kan yapımını tetikleyen eritropoietin adlı maddenin üretimini artıracak ilaçların kullanılması gereklidir.