Nötropeni, kanda bağışıklık sisteminin önemli hücrelerinden olan nötrofillerin sayıca azalmasıdır. Nötrofiller, beyaz kan hücrelerinin yaklaşık %50-70’ini oluşturan ve kandaki bakterilere karşı savaşan temel hücrelerdir. Bu yüzden, nötropenili hastalar tehlikeli olabilecek bakteriyel enfeksiyonlara daha yatkındırlar.

Nötropeni, birçok sebebe bağlı olabilir. Hastalığın sebepleri, kemik iliğinde nörtofil üretimini engelleyen durumlar, nötrofillerin vücudun herhangi bir yerinde yıkılması ve bazı ilaçların kullanımına bağlı görülen vakalar olarak sınıflandırılabilir. Tedavi edilebilmesi için nötropenin sebebinin tespit edilmesi önemlidir.

Belirtileri

Nötropeni, genellikle hastalar ciddi bir enfeksiyon geçirdiğinde fark edilir. Bir enfeksiyon durumunda, enfeksiyon bölgesinde nötrofillerin yardımıyla iltihap oluşurken; nötropeni hastalarında iltihap oluşumu gözlenmez.

Nötropeninin yaygın belirtileri şunlardır: ateş, sık görülen enfeksiyonlar, ağız ülserleri, ishal, işerken duyulan yanma hissi, kızarıklıklar, yaralanma durumunda yara çevresinde şişme ve ağrı, boğaz ağrısı.

Sebepleri

Nötropenin sebepleri temel olarak şu gruplar altında toplanabilir:

  • Kemik iliğinde azalan nötrofil üretimi: aplastik anemi, arsenik zehirlenmesi, özellikle kan kanserleri olmak üzere bazı kanser türleri, radyasyon, B12 vitamini ve folik asit eksikliği gibi sebepler bu grupta yer almaktadır.
  • Artan nötrofil yıkımı: Otoimmün nötropeni ve kanser hastalarında kemoterapi bu gruptaki sebepler arasındadır.
  • Bazı ilaçlar kaynaklı nötropeni vakaları: Sinir sistemi üzerinde etkili bazı ilaçlar, ağrı kesiciler, kanser tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar ve bazı antibiyotikler nötropeniye sebep olabilir.

Teşhis ve Tanı

Tam kan sayımında, düşük nötrofil değerleri tespit edilebilir. Ancak, genellikler ek testlerin yapılması gerekmektedir. Teşhis konulamıyor ve hastanın durumu ağırlaşıyorsa, kemik iliği biyopsisi yapılmalıdır. Teşhis konulamayan vakalarda, bazı otoimmün hastalıkların olması ihtimaline dayanılarak (sistemik lupus eritematöz gibi) bunlara bağlı otoantikor testleri, antinötrofil antikor testleri gibi ek testlerin yapılması gerekebilir.

Tedavi

Nötropeninin henüz kesin tedavisi yoktur. Ancak, son yıllarda biyoteknolojik yöntemlerle üretilmiş granülosit koloni uyarıcı faktörler (filgrastim gibi) kemoterapi hastalarında, doğuştan görülen nötropeni türlerinde kullanılmaktadır. Bazı nötropeni hastalarında enfeksiyonlara karşı koruyucu olarak antibiyotik tedavisi uygulanabilir.